Na današnji dan – 12.12.2016.

Podsetnik na događaje koji su kroz istoriju obeležili ovaj datum.
Milorad Čavić - Foto: Internet
Milorad Čavić - Foto: Internet
Share Button

1642. Holandski moreplovac Abel Tasman otkrio Novi Zeland.

1806. U Prvom srpskom ustanku oslobođena je beogradska varoš i Turci su potisnuti u Kalemegdansku tvrđavu, za šta je izuzetno zaslužan buljubaša Konda, prebeglica iz tabora turskog komandanta grada Alije Gušanca. Konda, Uzun Mirko Apostolović i još petorica dobrovoljaca su se pred zoru neopaženo prebacili preko bedema, pobili turske stražare kod Sava kapije i ustanicima otvorili kapiju, što je bilo odlučujuće za ishod bitke. U višečasovnoj bici za varoš poginulo je oko 300 Turaka i 54 srpska ustanika. Uvidevši da je odbrana tvrđave beznadežna, Gušanac je pobegao niz Dunav 29. decembra, a 6. januara 1807. predale su se snage novog turskog komandanta Sulejman paše i tako je Beograd, posle tri veka ponovo postao centar srpske države.

1821. Rođen je francuski pisac Gistav Flober, jedan od osnivača francuskog realizma, sjajan stilista. Bio je pesimist, skeptik i nepristrasan posmatrač činjenica, protivnik građanskog morala. Romanom “Gospođa Bovari” uznemirio je javnost i optužen je za povredu javnog morala. Ostala dela: romani “Buvar i Pekiše”, “Sentimentalno vaspitanje”, “Salambo”, “Iskušenje svetog Antonija”, dva pozorišna komada, više novela i obimna “Prepiska”.

1863. Rođen je norveški slikar Edvard Munk. Njegove slike karakteristične su po ekspresivnim oblicima sa oblom uprošćenom konturom. Najpoznatije njegovo delo “Krik” donelo mu je ogromnu popularnost.

1873. U Srbiji je Zakonom o kovanju srebrne monete uveden dinar kao novčana jedinica. Srbija je prethodno pristupila Novčanoj konvenciji koju su u Parizu 1865. potpisale Francuska, Belgija, Italija i Švajcarska. Time je otklonjen monetarni haos i dotadašnja upotreba više od 40 različitih moneta – dukata, forinti, talira. Dinar je uzet kao naziv za novčanu jedinicu pošto je taj naziv postojao u srednjovekovnoj Srbiji još u XIII veku (Kralj Uroš).

1913. Slika Leonarda da Vinčija “Mona Liza” pronađena je u Firenci, dve godine pošto je ukradena iz pariskog muzeja “Luvr”.

1915. Rođen je američki pevač i filmski glumac italijanskog porekla Frensis Albert Sinatra, poznat kao Frenk Sinatra, koji je svetsku slavu stekao nizom muzičkih hitova poput pesama “Stranac u noći” i “Njujork, Njujork”. Bio je poznat je i po prisnim vezama s važnim ličnostima američkog društva, uključujući predsednike SAD, ali i najmoćnijeg mafijaškog “kuma” Lakija Lučana. Filmovi: “Noći Las Vegasa”, “Ne kao stranac”, “Neki su dotrčali”, “Reči i muzika”, “Čovek sa zlatnom rukom”, “Odavde do večnosti” (Oskar), “Tri narednika”, “Četvorica iz Teksasa”, “Detektiv”, “Goli trkač”.

1915. Poleteo je prvi avion načinjen u potpunosti od metala, letilica nemačkog konstruktora Huga Junkersa.

1918. Rođen je ruski akademik Oleg Gazenko rodonačelnik kosmičke biologije i medicine. Gazenko, inače sovjetski general, 1950. je bio jedan od idejnih tvoraca i realizatora naučnih programa na zemljinim bio-satelitima čije je istraživanje imalo veliki doprinos u pripremi čovekovih letova u kosmos. Metode i sistem održavanja zdravlja i radne sposobnosti posade prilikom dužih letova u kosmos i povratka u uslove gravitacije, koje je Gazenko razradio još su neprevaziđene.

1940. Kraljevina Jugoslavija je potpisala s Mađarskom ugovor o “večnom prijateljstvu”, koji je Budimpešta pogazila posle manje od pola godine, okupiravši Bačku i Baranju ubrzo po agresiji nacističke Nemačke na Jugoslaviju u aprilu 1941. Mađarski predsednik vlade potpisnik Ugovora o prijateljstvu s Kraljevinom Jugoslavijom grof Pal Teleki, je 3. aprila 1941. godine, kada je postalo jasno da će Mađarska učestvovati u Napadu na Jugoslaviju, izvršio samoubistvo – smatrajući da je osramoćen, pošto je njegova reč pogažena.

1958. Umro je Milutin Milanković, matematičar, astronom i geofizičar, akademik. Milanković je bio jedan od naših najvećih naučnika svetskog ugleda. Gimnaziju je učio u Osijeku, građevinsku tehniku je završio u Beču, gde je i doktorirao. Bio je prvi Srbin – doktor tehničkih nauka. Kratko vreme bavio se u Beču inženjerskom praksom. Po povratku u Beograd, preuzeo je katedre nebeske i racionalne mehanike i teorijske fizike na Velikoj školi. Član SANU postao je 1924. godine, a bio je i redovan član Nemačke i dopisni član mnogih evropskih akademija. Napisao je više od sto naučnih radova i veoma popularnu knjigu “Kroz vasionu i vekove”. Tvorac je teorije solarnih klima planeta, matematičke teorije o klimi na Zemlji i teorije o pomeranju Zemljinih polova. Jedan krater na Mesecu i jedan objekat na Marsu nazvani su, odlukom Međunarodne astronomske unije, Milankovićevim imenom. Autor je nacrta za reformu Julijanskog kalendara, koji je prihvaćen na Svepravoslavnom kongresu crkava u Carigradu 1923. godine, ali na žalost nije ušao u zvaničnu upotrebu, iako je bio tako savršen da bi ga trebalo korigovati tek nakon 28 800 godina.

1958. Umro je srpski pravni stručnjak Slobodan Jovanović, profesor univerziteta, predsednik vlade Kraljevine Jugoslavije, predsednik Srpske kraljevske akademije. Jovanović je najznačajniji srpski pravni pisac i teoretičar države u 20. v. Njegovi istoriografski radovi takođe su neprevaziđeni. Posle Drugog svetskog rata osuđen je u odsustvu na 20 godina robije, kao “ratni zločinac” na procesu Draži Mihailoviću i do kraja života ostao je u emigraciji u Britaniji. Smatran je jednim od najvećih svetskih autoriteta u oblasti teorije ustavnog prava. Bio je veoma plodan autor. Glavna dela: “Vođi Francuske revolucije”, “O suverenosti”, “O državi” (Osnovi jedne pravne teorije), “Ustavobranitelji i njihova vlada”, “Svetozar Marković”, “Makijaveli”, “Druga vlada Miloša i Mihaila”, “Vlada Milana Obrenovića”, “Ustavno pravo Kraljevine Srbije”, “Ustavno pravo Kraljevine SHS”.

2007. Umro je Ajk Tarner, američki muzičar, jedan od pionira soula i rokenrola, lider grupe “Kings of Rhythm”, osvajač nagrade Gremi u kategoriji tradicionalnog bluza za album “Risin” With the Blues”. Rođen je u delti Misisipija – kolevci američkog bluza, mnogi ga smatraju tvorcem novog muzičkog žanra. Sa bivšom suprugom Tinom Tarner snimio je niz hitova, od kojih su najpoznatiji “River Deep Mountain High”, “Littl Ann”, “A Fool In Love”, “Nuthbush City Limits” i “Proud Mary”, za koji su dobili prvi Gremi 1972. Godine 1991. Ajk i Tina uvršteni su u Hol slavnih rokenrola.

2008. Srpski plivač Milorad Čavić trijumfovao je na 100 metara leptir stilom u finalu prvenstva Evrope u Rijeci. Osvajač srebrne medalje u toj disciplini na Olimpijskim igrama u Pekingu, sa 49,19 sekundi oborio je tom prilikom evropski rekord i postigao drugi najbolji rezultat svih vremena.


 

Kategorije
Na današnji dan

Povezani tekstovi