Na današnji dan – 13.12.2016.

Podsetnik na događaje koji su kroz istoriju obeležili ovaj datum.
Kralj Anri IV - Dobri Anri
Kralj Anri IV - Dobri Anri
Share Button

1204. Umro je jevrejski filozof, lekar, matematičar i astronom Mojsije Majmonid, sledbenik Aristotela, najveći jevrejski filozof srednjeg veka. U najvažnijem filozofskom delu “Vodič ljubavi” nastojao je da racionalizuje religiju, što je izazvalo žestoku osudu ortodoksnih pristalica judaizma. Napisao je više astronomskih i matematičkih rasprava i 18 medicinskih traktata s teorijama znatno ispred vremena u kojem je živeo.

1545. Počeo je sa radom Tridentski koncil, koji je u maju 1542. godine sazvao papa Pavle III. Ekumenski koncil, na kom je do kraja izgrađen status katoličke crkve kao dogmatske, protivreformacijske, militantne ustanove s papom-autokratom na čelu, s prekidima je zasedao do 1563. godine. Na osnovu zaključka tog skupa osnovan je protivreformacijski pokret, koji je doveo do Tridesetogodišnjeg rata prokatoličkih i protestantskih snaga u Evropi, od 1618. do 1648. godine.

1553. Rođen je francuski kralj Anri IV, prvi monarh iz dinastije Burbona, prethodno kralj Navare i vođa hugenota (francuski protestanti, kalvinisti) u verskom ratu s rimokatolicima. Tokom vladavine od 1589. do smrti 1610. godine povratio je Francuskoj unutrašnji mir “Nantskim ediktom” o verskoj toleranciji 1598, učvrstio je ekonomski i politički i ojačao kraljevsku vlast. Ubio ga je jedan katolički verski fanatik. Anrija IV tradicionalno smatraju najvećim vladarem u istoriji Francuske, i zbog toga je imao nadimak Anri dobri.

1642. Holandski moreplovac Abel Tasman otkrio je zemlju kojoj je dao ime holandske provincije Novi Zeland, ali se zbog straha od domorodaca Maora nije iskrcao. Zasluge za otkriće Novog Zelanda pripadaju i engleskom moreplovcu Džejmsu Kuku, koji se 1769. godine iskrcao na jedno od novozelandskih ostrva.

1784. Umro je engleski pisac i leksikograf Semjuel Džonson, čiji je “Rečnik engleskog jezika” iz 1755. godine više od veka važio za najautoritativniji na engleskom govornom području. Zahvaljujući knjizi njegovog prijatelja Džejmsa Bosvela “Život dr Džonsona”, koja se smatra retko dobrom biografijom, postao je opšte poznat. Ostala dela: poema “Taština ljudskih želja”, tragedija “Irena”, kritičarsko delo “Životi pesnika”.

1797. Rođen je nemački pisac Hajnrih Hajne, jedan od najvećih pesnika 19. veka, čija je poezija suptilnog lirizma iskrenih emocija i osećajnosti, vrhunsko dostignuće romantizma. Posle studija prava u Getingenu i putovanja po Evropi, napustio je Nemačku i otišao u Pariz. Tu se sprijateljio sa Karlom Marksom i napisao čuvenu pesmu “Tkači” i poemu “Nemačka, zimska bajka”, u kojoj je dosegao vrhunac satirične lirike. Prethodno je “Knjigom pesama” 1827. godine uneo u nemačku liriku potpuno nov ton, što je učinio i u nemačkoj prozi delom “Slike sa putovanja”. U Parizu je delovao kao neka vrsta kulturnog posrednika između Nemaca i Francuza – proznom zbirkom “Salon” obaveštavao je Nemce o duhovnim prilikama u Francuskoj, a za francuske čitaoce napisao je dela “O istoriji novije lepe književnosti u Nemačkoj” i “Prilog istoriji religije i filozofije u Nemačkoj”. Njegova poezija je vrhunsko dostignuće nemačkog romantizma. Ostala dela: zbirke “Nove pesme”, “Romansero”, spev “Ata Trol”.

1816. Rođen je nemački industrijalac i pronalazač Ernst Verner fon Simens, koji je s trojicom braće osnovao gigantsku kompaniju “Simens”. Pronašao je 1846. telegraf s kazaljkom, 1866. dinamo mašinu, a 1879. električni tramvaj.

1937. Japanske trupe okupirale su kineski grad Nanking. Tokom narednih šest sedmica stradalo je oko 200.000 Kineza, mahom civila. U kineskoj istoriografiji taj period najčešće se naziva “silovanje Nankinga”.

2006. Belgijska nacionalna televizija priredila je u udarnom večernjem terminu simulaciju otcepljenja Flandrije. Čak 89 odsto gledalaca izjavilo je da je poverovalo da je Belgija prestala da postoji nakon navodne odluke flamanske skupštine. Vest su ozbiljno shvatili čak i neki međunarodni i diplomatski krugovi.


 

Kategorije
Na današnji dan

Povezani tekstovi