Na današnji dan – 16.12.2016.

Podsetnik na događaje koji su kroz istoriju obeležili ovaj datum.
Rasputin
Rasputin
Share Button

1485. Rođena je španska princeza Katarina Aragonska, prva od šest žena engleskog kralja Henrija VIII. Njihov razvod 1533. bez dozvole pape izazvao je englesku crkvenu reformaciju i raskid s Vatikanom. Henri VIII razvodio se više puta pošto nije imao muške dece – zbog nasleđa prestola.

1653. Vođa engleskih parlamentarista u građanskom ratu protiv monarhista Oliver Kromvel je, odbivši titulu kralja, proglašen lordom protektorom Engleske, Škotske i Irske.

1687. Umro je engleski ekonomista Vilijam Peti, tvorac teorije radne vrednosti, koji je prema Karlu Marksu postavio temelj političke ekonomije kao nauke. Smatrao je da vrednost robe – prema njegovoj terminologiji prirodnu cenu – određuje količina rada utrošena za proizvodnju. Dela: ”Nešto o novcu”, ”Traktat o porezima i dažbinama”, ”Politička anatomija Irske”, ”Politička aritmetika”.

1770. Rođen je nemački kompozitor Ludvig van Betoven, najuniverzalniji stvaralac u istoriji muzike. Betoven je prva muzička saznanja dobio od oca Johana, dvorskog tenora. Učio je da svira klavir i orgulje, proučavao je istoriju muzike i savremenu svetsku muziku, književnost i filozofiju. Nastupao je kao orguljaš, čembalista i violinista u bonskoj dvorskoj kapeli. U tom periodu nastale su prve njegove kompozicije, klavirske, vokalne i kamerne. Godine 1792. odlazi u Beč na studije kod Hajdna i Salijerija i tu se stalno nastanjuje radeći kao slobodan umetnik. Kao pijanistički virtouz i kompozitor u aristokratskim muzičkim salonima stekao je moćne pokrovitelje i poklonike. Betovenovo stvaralaštvo ujedinjuje poslednje etape klasičnog stila i prve klice romantizma, što se naročito ogleda u sinfonijama i klavirskim sonatama. Svojim delom Betoven je proširio i usavršio muziku novim izražajnim stredstvima i obogatio i produbio postojeće muzičke oblike. Za sobom je ostavio grandiozno umetničko nasleđe: devet simfonija, klavirske sonate, gudačke kvartete, uvertire, solo-pesme i kamerne kompozicije, koje govore o genijalnoj muzičkoj nadarenosti i izvanrednom bogatstvu njegovih zvučnih imaginacija.

1773. Nezadovoljna visokim uvoznim carinama i britanskom kolonijalnom vlašću, grupa američkih kolonista, obučena poput indijanaca, pobacala je u bostonskoj luci u more sanduke čaja s jednog britanskog broda. Taj događaj, kasnije nazvan ”bostonska čajanka”, nagovestio je Rat za nezavisnost SAD, započet 1775. godine.

1859. Umro je nemački pisac Vilhelm Grim, skupljač i obrađivač narodnih bajki, koje je, kao i većinu drugih dela, objavio u saradnji sa starijim bratom Jakobom. Izdavao je i nemačke srednjovekovne književne spomenike i proučavao mitologiju.

1888. Rođen je kralj Aleksandar I Karađorđević – Kralj Ujedinitelj. Od 1921. do 1929. vladar Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, od 1929. do 1934. Jugoslavije. Školovao se u Švajcarskoj, Rusiji i na francuskoj vojnoj akademiji Sen-Sir. Postao je prestolonaslednik 1909. umesto starijeg brata Đorđa, a od 1914. kao regent vladao je Srbijom u ime bolesnog oca kralja Petra I. Bio je na čelu Vrhovne komande Srpske vojske u pobedonosnim ratovima od 1912. do 1918. u kojima je ispoljio izuzetnu hrabrost. Postao je kralj Srba, Hrvata i Slovenaca 6. novembra 1921. nakon smrti kralja Petra I. Ubijen je Marselju 9. oktobra 1934. Atentat u Marselju, u kojem je ubijen i šef francuske diplomatije Luj Bartu, organizovali su hrvatski teroristi uz podršku Musolinijeve Italije. Dalja pozadina nije nikada rasvetljena, postoji nekoliko oprečnih teza. Pasoš pronađen kod ubice izdat na ime Petra Kelemana, bio je Čehoslovački.

1916. Ubijen je ruski monah i pustolov Grigorij Raspućin, koji je, kao tobožnji vidovnjak i čudotvorac uspeo da se nametne za osobu od poverenja poslednjem ruskom caru Nikoli II i njegovoj ženi carici Aleksandri. Ubila ga je grupa oficira da bi spasili ugled monarhije.

1917. Rođen je britanski pisac Ser Artur Klark, autor niza dela iz oblasti naučne fantastike. Završio je Kraljevski Koledž u Londonu i magistrirao matematiku i fiziku 1948. Njegov najveći doprinos nauci je ideja da bi geostacionarni sateliti mogli da se koriste kao komunikacioni releji, otuda je Međunarodna astronomska unija nazvala geostacionarnu orbitu Klarkovom orbitom. Dela: ”Odiseja u svemiru 2001”, ”S druge strane strane neba”, ”Pad mesečeve prašine”, ”2010: Druga odiseja”, ”2061: Treća odiseja”, ”Susret sa meduzom”, zbirke pripovedaka ”Sastanak sa Ramom” i ”Pesme daleke zemlje”.

1920. U zemljotresu u kineskoj provinciji Gansu poginulo je oko 180.000 ljudi.

1921. Umro je francuski kompozitor Kamij Sen Sans, klavirski virtuoz i dirigent, jedan od osnivača društva za negovanje i unapređenje francuske muzike (Societe Nationale de Musique). Njegov ogromni opus obuhvata muzička dela svih vrsta među kojima su najpoznatije opera ”Samson i Dalila” i kompozicija za kamerni sastav ”Karneval životinja”.

1942. Nemački general Hajnrih Himler izdao naredbu o deportaciji Roma u koncentracioni logor Aušvic-Birkenau, u spomen na ovaj događaj 16. decembar se od 1995. godine obeležava kao Dan holokausta Roma.

1971. Indijske trupe zauzele su Daku, a dan kasnije se predala pakistanska armija od 90.000 vojnika u Istočnom Pakistanu, pa je nezavisnost Bangladeša, proglašena 26. marta 1971, postala stvarna. Posle proglašenja nezavisnosti izbio je građanski rat u koji se umešala pakistanska armija, ali su indijske trupe 4. decembra 1971. objavile rat Pakistanu i priskočile u pomoć ”Oslobodilačkoj armiji Istočnog Bengala”.

2003. Švajcarski parlament prihvatio je rezoluciju kojom se ubijanje Jermena u otomanskom carstvu tokom I svetskog rata izjednačava sa genocidom.


 

Kategorije
Na današnji dan

Povezani tekstovi